Skip to content

Z CZEGO POWSTAJE POLSKA WÓDKA?

W innych artykułach mówiliśmy o tym, co to jest Polska Wódka i jak ona powstaje. Teraz pora dokładniej przyjrzeć się składnikom używanym do jej produkcji. Są to tradycyjne polskie zboża: żyto, pszenica, owies, jęczmień, pszenżyto albo ziemniaki. Wszystkie te surowce muszą być uprawiane na terenie Rzeczypospolitej, jeśli mają posłużyć do produkcji Polskiej Wódki.

Różnorodność surowców – różnorodnością smaków

Do dziś wiele osób wierzy w krzywdzący stereotyp, że wódka nie ma smaku ani zapachu, a ma jedynie „działać”. Oczywiście nie jest to prawda. Na smak wódki największy wpływ ma rodzaj użytego przy produkcji surowca. Na przykład wódka żytnia zawsze będzie miała inny charakter niż wódka ziemniaczana. Co więcej, definicja Polskiej Wódki dopuszcza mieszanie ze sobą różnych rodzajów zbóż, co umożliwia tworzenie niepowtarzalnych kompozycji. Istotne są również warunki uprawy, zawartość skrobi i składników odżywczych oraz ogólna jakość surowców. Niezależnie od użytego składnika w procesie fermentacji powstaje ok. 200 różnych związków, które kształtują profil smakowy i zapachowy destylatu. Sztuka polega na tym, żeby podczas rektyfikacji usunąć te negatywnie wpływające na walory smakowe spirytusu, a pozostawić te, które nadają mu charakterystyczny smak.

Żyto

Żyto jest zdecydowanie najbardziej popularnym surowcem do produkcji Polskiej Wódki. Dzięki temu wiele osób w naszym kraju myśląc o smaku wódki, nieświadomie przywołuje charakter wódki żytniej.  Żyto służy do produkcji wódek o bardzo pożądanych walorach smakowych. Wódki z żyta są wyraziste, prawie ostre. Idealne do picia straight (bez dodatków). Stanowią również doskonałą bazę do infuzji i koktajli o intensywnym smaku. Ponadto żyto „kocha” polski klimat i warunki glebowe. Nie wymarza w okresie zimowym. Ze 100 kg pełnowartościowego ziarna żyta uzyskuje się około 33 litrów spirytusu.

Ziemniaki

Wódka z ziemniaka zdecydowanie wyróżnia się na rynku zdominowanym przez wódki zbożowe. Tę wyjątkowość chroni również definicja Polskiej Wódki, która dopuszcza łączenie ze sobą różnych zbóż, ale nie ziemniaków ze zbożami. Wódka produkowana jest z wyselekcjonowanych gatunków ziemniaków o wysokiej zawartości skrobi, czemu zawdzięcza delikatny i łagodny smak. Wódka ziemniaczana ma aksamitną konsystencję. Najlepsza do picia na lodzie oraz do deserowych, słodszych połączeń smakowych. Produkcja wódki z ziemniaka jest procesem nieco bardziej skomplikowanym i kosztownym, niż produkcja wódek zbożowych. Ze 100 kg ziemniaków można wyprodukować jedynie do 12 litrów spirytusu.

Pszenica

Pszenica jest często przetwarzana w polskich gorzelniach. Produkowane z niej wódki mają miękki i łagodny smak. Pszeniczna wódka polecana jest do wyrafinowanych połączeń smakowych, często przy użyciu egzotycznych dodatków, takich jak trawa cytrynowa. Równie dobrze sprawdza się pita prosto z kieliszka. Pszenica jest bardziej wymagająca w uprawie niż żyto. Jest za to bardziej wydajna. Duża zawartość węglowodanów pozwala na uzyskanie około 38 litrów spirytusu ze 100 kg ziarna pszenicy.

Owies

Owies jest sporadycznie używany do produkcji wódki. Wynika to z bardzo dużej zawartości włókna w ziarnie oraz mniejszej niż w innych zbożach zawartości węglowodanów. Pod kątem walorów smakowych spirytus owsiany również zdecydowanie ustępuje spirytusom żytnim i pszenicznym.

Jęczmień

Jęczmień jest rzadko stosowany jako surowiec podstawowy do produkcji wódki. Specyficzna struktura i duża zawartość włókna bardzo utrudnia proces obróbki ziarna. Jednak dawniej słód jęczmienny był dodawany do zacieru przy produkcji każdej wódki, jako naturalne źródło enzymów scukrzających.

Pszenżyto

Pszenżyto to hybryda żyta i pszenicy, po raz pierwszy opisana pod koniec XIX wieku. Powszechnie uprawiane w Polsce dopiero od lat 80. minionego stulecia. Mimo to zostało wpisane w definicję Polskiej Wódki, jako połączenie dwóch tradycyjnych dla Polski zbóż. Ma mniejsze wymagania glebowe niż pszenica, jest też bardziej odporne na choroby i mróz. Jako ciekawostkę warto dodać, że jedna trzecia światowych upraw pszenżyta znajduje się w Polsce.

… i jeszcze raz polska jakość

Niewątpliwie rodzaj użytego do produkcji surowca ma ogromny wpływ na charakter uzyskanego trunku. Niezależnie jednak od wybranego składnika zawsze trzeba zadbać o jego jakość, która przekłada się na jakość finalnego produktu. To jeden z sekretów niepodważalnego sukcesu Polskiej Wódki. W Polsce mamy nie tylko korzystny klimat i warunki glebowe, ale również światowej klasy specjalistów – rolników i gorzelników, którzy od pokoleń doskonalą się w uprawie i obróbce tradycyjnych surowców. Taki niepowtarzalny splot czynników naturalnych i ludzkiego doświadczenia francuscy producenci wina nazywają terroir. To właśnie polskie terroir decyduje o niepodrabialnym charakterze Polskiej Wódki.

Autor: Mariusz Dampc, przewodnik w Muzeum Polskiej Wódki


Więcej o sekretach produkcji i historii wódki w Polsce znajdziesz w publikacji dostępnej w naszym sklepie online:

Od likierów do Luksusowej

Jeśli podczas spotkań najchętniej wybierasz wódkę zbożową, zwróć uwagę na naszą muchę z kłosami zboża.